E icinakok / Présentation

Kwei kaskina ota e pe ici takociniekw Atikamekw Kinokewin pamikicikopitcikanik

E nehiromonaniwok e itemakak nihe «kinokewin». E witcikatek kitci kinokein kekocicic aka kitci onikataman kekocicic e ici witamakoin kekotc e ici wapataman. Ota tca ka ki ocitaiak pamikicikopitcikanik. Kwecan ekota ke otci miskaman nipara kekocic kitci witcihikoin kitci miskamatisoin kinehirowisiwinik ka ki ici kackitatcik kimocomak. Kaskina ka ici kackitatcik kekociciriw e ocitatcik kaie e ici natohotcik, e atosketcik, e wepahapetcik  acitc e mowisotcik. Kaskina niheriw ka ici kackitatcik e notcimiwatisitcik esko micta weckatc enkweriw ka ki otci pimatisiwaketcik kaskina ka ici aitakonik askik.

Ohwe tca ka ki ocitakaniwok nictam e ici nataweritakok kitci otci kiskinohamasotcik acitc kitci kiskeritakik aniki ka ocki pimatisitcik. Wirawaw wetci ki ocitakaniwok  kitci awocamec nanto kiskeritakik acitc awocamec kitci kicterimitisotcik e nehirowisitcik. Kata wikosimakaniwok awocamec kitci wi nanto kiskeritakik tan ka ki ici pe kackitaritci omocomiwaw notcimik e otatcihitisoritci. Kwecan tca  eckam iti nantonikewate ota pamikicikopitcikanik awocamec kata wi nanto kiskeritamokw irin tca mia notcimik kitci ici takocinitcik e nanto kiskeritakik. Aci  micta weckatc  Nehirowisiw wetci tcirowetak kaskina ka ici aitakonik notcimik.

Atikamekw Kinokewin wa icinakotakaniwok :

Misiwe e kanawapatcikatek ohwe Atikamekw Kinokewin otamirowin, wetci kitci natciparik tapickotc e ki otamirotakaniwok aniki kirika :

  • des anthropologues du CIÉRA (Centre interuniversitaire d’études et de recherches Autochtones) à l'Université Laval, Québec;
  • le CNA (Conseil de la Nation Atikamekw), e nictotenawesiikw, Manawan et Opitciwan  e atoskectakoiikw mocak kaie e kispiwatak  tan wa ici wi kotcitamatisoiikw. Ote tca Capetciwotakanik e ici actek anihe masinahikewokamokw.

Wetci ki miroparik ohwe kitci ocitakaniwok aniki e ki witcihiwetcik Conseil de recherche en sciences humaines du Canada (CRSH), aniheriw e otamirotatcik tan e ici pimatisitcik nehirowisiwok ka icinikatakik programme pilote Réalités autochtones. 

Anihi tca kitciwe ka wi otamirotakaniwok?

Kitci nanto kiskeritcikaterik atikamekw nehirowisiwok ka ici kiskeritakik e notcimiwatisitcik tan kotc e iti aistakonik. Ekote awocamec ke otci kiskeritakik ka ocki pimatisitcik kaie wirawaw tan ke aitotakik acitc kitci kackitatcik kekwariw ke ici kackitamatisotcik onehirowisiwiniwak. E kiskeritakok anotc kotenaminak e icinakok aka tapwe aci e acotamowakaniwitcik ka ocki pimatisitcik kaskina kimocominook okiskeritamowiniwaw. Kitci ki tca nosanetik anihwe kitci aniskowimirakaniwitcik aniheriw kaskina patam kata natowi miskatew tan ke ki ici natcipahakaniwitcik ka ocki pimatisitcik enko tca tca ohwe peikw ka ki ici otamirotakaniwok. Pamikicikopitcikan kitci apatcitakaniwok  e kiskeritakositcik wirawaw e micta mirwesiwaketcik acitc e micta sakitatcik e nantoniketcik neta.   

Nihe tca pamikicikopitcikan : Atikamekw Kinokewin ka icinikatek

Ki witcihiwewok  atikamekw nehirowisiwok  e ocitakaniwonik ohweriw kaie wirawaw ki apiwok ka kitciparinik nac ka iti kictakaniwonik. Kitci ki natciparik ohwe kaskina ka ki ocitaiak ni ki mawitoctanan kaskina anihe ka ki ici miskamak. Atita aci micta weckatc ka ki ici otamirotakaniwok (masinahikana, masinactetcitcikana, masinasowinak acitc ka petakohakaniwitcik atita ka kiceatisitcik) micta mitceno e kanaweritcikateki ota masinahikewokamikok CNA. Anihe kirawe ni ki wi micta katcitinenan e petakohakaniwitcik, e aitatisoketcik e aici kiskeritakik iskwewok acitc iriniwok, kitci atoske iriniwok acitc kotakahik ka takonik e ici miro kiskeritakik kekwariw.

Nama wirata ni ka itwanan tekaci ota kaskina takon ka wi ici nanto kiskeritcikatek nehirowisiwinik itekera ki kiskeritenano micta kice mitceniw nehirowisiw e ici kackitatc nama tca kaskina okiskeritamowina ni ka ki aictanan ota pamikicikopitcikanik. E kiskeritamokw  e micta kice mitcenik e ici kiskeritakik peikon kaie e ici kackitatc; atoskewinik, natohowinik, mininak e mawotcihakaniwitcik, kitikanak peikon kaie awesisa e ici pimatisiritci acitc e wectamatisotc kaskina kekwariw ke irapatcitatc e otamirowaketc. E apitc micta kice mitcenik ka ici kackitatc, ka ici kiskeritak ekota kaskina wir ka ki otinamatisotc kaskina ka ici tcirowetak notcimik ki otci pimatisiwakew. Ekota ke otci natcipatamatisotcik ka ocki pimatisitcik kekwariw onehirowisiwiniwak. Ekota kwecan ota ke otci witcihikotcik nantonikewate, wapatakawe, petamowate tan kotc e ici tipatcimoritci ka kiceatisiritci acitc wapatamowate e aitotiskeritci. 

Ni ki iteritenan takoke ohwe pamikicikopitcikan Atikamekw Kinokewin ekota ota nipara kekocic ke ki aictakaniwokipan kitci kiskeritcikaterik ka ki ici kackitatcik kimociminook kaketin kitci kanaweritamokw kaskina kirano e nehirowisiikw acitc kaskina awik kitci natawapatak kekociciriw ka wi nanto kiskeritak onehirowisiwinik. 

Enko ohwe kiapatc peikw kekocic ka ki ocitakaniwok  e natowi miskatek tan ke ki ici mamirakaniwitcik ka ocki pimatisitcik nehirowisi kiskeritamowiniw.Tapwe mocak natowi aitotamokw atikamekw nehirowisiwok kitci kicteritcikaterik acitc kitci aniskowi mamirakaniwitcik ka ocki pimatisitcik kaskina e ici nehirowisitcik onehirowimowiniwaw, onehirowiwatisiwiniwaw, otatisokaniwaw acitc otirosowiniwaw. Ekoni aci wiec nictina tato pipon atikamekw nehirowisiwok e atotatcik  atikamekw sipi masinahikewokamokw acitc aniki ka nikanitcik kotenaminak  wemotacik, manawanik acitc opitciwonok ka atoskectaketcik  peikon kaie kiskinohamatokamikok  kitci natowi aitotamiritci kitci otamirotaritci awocamec kitci otamirotaritci kaski ka ici wi kanaweritamokw kinehirowisiwininak kitci miro ocotamokok kinitcanicinowok. Ekota  tca ota ke ici otamirotaiikw awocamec kitci aniskwi mirakok kinitcanicinowok. Kitci mawito aictaiikw kaskina ka ici kiskeritamokw kinehirowisiwininak.

Ekoci tca miro nantonikekw ota pamikicikopitcikanik Atikamekw Kinokewin.

Nikan witamakewin

Ni nikan witamowananak kaskina atikamekw nehirowisiwok  anihe kaskina neta ka ici wapatamekw ota pamikicikopitcikanik ka ki ocitaiak mitowi aniki masinasowinak acitc ka masinacteparik ka nokok tawok neta ka nakositcik aci e ki ickwa nakatitokok. Ekoni tca wetci nikan witamatak aka kitci orina kockwapamoiekw. Kaskina e mikawerimitak aniki ke takickakotcik ohweriw.

---

Bienvenu sur le site internet Atikamekw Kinokewin.

Dans la langue atikamekw, le mot kinokewin signifie la « mémoire vivante ».   Avec ce site, nous espérons contribuer à la valorisation et à la transmission des savoirs atikamekw sur le territoire. Ces savoirs liés à la chasse, à la trappe, à la pêche et à la cueillette, mais aussi à la fabrication d’outils et d’objets divers que les Atikamekw Nehirowisiwok ont développés au fil des générations dans leur relation intime et profonde avec leur univers forestier. 

Ce site se veut, d’abord et avant tout, un outil pédagogique. Il s’adresse particulièrement aux jeunes Atikamekw Nehirowisiwok.  Il a été conçu pour eux, dans le but, entre autres, d’aiguiser leur curiosité et leur fierté d’être Atikamekw Nehirowisiw. Le site se veut en quelque sorte une invitation pour découvrir toute la richesse des savoirs de leurs ancêtres et de la vie sur le territoire….Et qui sait, le clavier les mènera-t-il peut-être aux sentiers qui sillonnent la forêt et aux campements sur le territoire ?

Atikamekw Kinokewin : le projet de recherche

Dans son ensemble, le projet Atikamekw Kinokewin est le résultat d’un partenariat et d’un travail de collaboration étroite entre :

Le projet a été rendu possible grâce à une subvention du Conseil de recherche en sciences humaines du Canada (CRSH), dans le cadre de son programme pilote Réalités autochtones. 

Les principaux objectifs du projet? Documenter les savoirs atikamekw liés au territoire et au cycle annuel des six saisons et en favoriser la mise en valeur et la transmission. Conscients que la vie actuelle dans les communautés a perturbé les processus traditionnels de transmission des savoirs,  nous espérons avec ce projet créer des espaces de rencontre et d’échange intergénérationnel et mettre les jeunes davantage en contact avec le savoir et les expériences de leurs aînés. Dans la poursuite de ces objectifs, il s’agissait d’élaborer des outils qui soient adaptés au contexte actuel et sensibles aux attentes et aux aspirations des jeunes générations. Un site internet nous a donc paru une avenue (et une aventure!) prometteuse.

Atikamekw Kinokewin : le site internet 

Des Atikamekw Nehirowisiwok ont participé activement à chacune des étapes de la recherche ainsi qu’à la conception et à l’élaboration du site. Afin d’alimenter le site,  nous avons rassemblé et mis à profit toute la documentation existante que nous avons trouvée, notamment les documents d’archives (textes, photos, films et enregistrements) dont plusieurs sont conservés au Centre de documentation du CNA. Nous avons aussi misé sur la parole, les témoignages et l’expérience des aînés, hommes et femmes, des chasseurs expérimentés, et d’autres Atikamekw Nehirowisiwok ayant des connaissances spécifiques. 

Ce site internet  n’a pas la prétention d’être complet. Comment le pourrait-il ? D’une part, il nous faut reconnaître qu’il est impossible de « répertorier » tous les savoirs des Atikamekw Nehirowisiwok liés à la chasse, à la cueillette, à la fabrication d’outils, ou encore aux mondes animal et végétal. D’autre part, un système de savoirs comme celui des Atikamekw Nehirowisiwok trouve toute sa pertinence, sa plénitude et son dynamisme dans la pratique et dans l’expérience directe et sensible, ainsi que dans l’échange, la rencontre et l’écoute entre les jeunes et leurs aînés.  Aucune description, si complète soit-elle, d’une activité comme le tannage d’une peau d’orignal, par exemple, ne saurait se substituer à l’activité elle-même. Ainsi, ce site internet vise à éveiller l’intérêt et la curiosité et se veut en cela une invitation, une porte ouverte vers les chemins de la forêt, vers les lieux de chasse et de cueillette, vers la parole et les gestes des aînés.

Nous avons considéré qu’un site internet permettait aussi de rassembler en un seul espace, accessible à tous, une grande partie de la documentation réunie dans le cadre du projet Atikamekw Kinokewin. Le visiteur les trouvera dans les autres onglets de la section Kinokewin: Travaux étudiants; Bibliographie; Entrevues et témoignages.

Enfin, le projet et le site internet Atikamekw Kinokewin s’ajoutent aux nombreux efforts et aux initiatives de la Nation Atikamekw pour la valorisation et la transmission de leur langue, leur culture, leur histoire et leur identité. Depuis plus de vingt ans, les Atikamekw, par le biais du CNA, des Conseils de bande de Wemotaci, de Manawan et d’Opitciwan, ou encore des écoles ont initié et mis en œuvre différents programmes, projets et ateliers visant spécifiquement la valorisation et la transmission des savoirs traditionnels ainsi que les rencontres et les échanges intergénérationnels. Ce site internet se veut un outil supplémentaire aux efforts et initiatives déjà existants. 

Nous vous souhaitons une bonne visite sur le site internet Atikamekw Kinokewin. 

 

Mise en garde

Nous tenons à informer les familles Atikamekw que certains documents d’archives utilisés dans ce site internet, tels des photos et des extraits de films et de vidéos, présentent des personnes aujourd’hui décédées. Nous nous excusons très sincèrement des inconvénients que cela pourrait occasionner. 

 

Haut de page